धर्म/श्रद्धा

मॅनेजमेंटचा महाकुंभ - दीप्ती राऊत

Deepti Raut lekh photo 1नाशिकमध्ये होऊ घातलेल्या कुंभमेळ्याकडे संपूर्ण देशाचंच नव्हे तर जगाचं लक्ष लागलंय. कुंभमेळ्यात येणारे लाखो भाविक, साधू-महंतांचं मानपान, कुंभमेळ्याची धार्मिक-सांस्कृतिक उपयुक्तता, पवित्र स्नान, नदीचं प्रदूषण आणि अर्थातच या सगळ्याचं राजकारण अशा अनेक चर्चांनी सध्या नाशिक गाजतं आहे. अर्थात असे कित्येक कुंभमेळे आले आणि गेले. संत तुकारामांच्या काळापासून एकविसाव्या शतकापर्यंत कुंभमेळ्यांवरच्या चर्चा, टीका-टिप्पण्या सुरू राहिल्या, पण कुंभमेळा होतच राहिला.

संत गोरा कुंभारांच्या दारी

बचतगटाच्या महिलांचं प्रशिक्षण घेण्यासाठी मी उस्मानाबादमध्ये होतो. तीन दिवसांचं प्रशिक्षण. पहिला दिवस पार पडलाय. मानवी हक्क, संवैधानिक हक्क असं काय काय मी त्या ग्रामीण महिलांसमोर बडबडलोय. संविधान म्हणजे काय? या माझ्या प्रश्नावर बहुतेकींचे चेहरे सपाट झाले. एका मुलीनं तेवढं ‘आंबेडकरांनी लिहिलेलं पुस्तक’ असं उत्तर दिलंय. दोनेक तास माझी बडबड. शेवटी-शेवटी माझाच आवाज मला ऐकू येतोय. वाळलेला. नकोसा. दुसरा दिवस मला विश्रांती. थोडं पर्यटन करावं म्हणून इथलं तेर या गावचं ऐतिहासिक वस्तुसंग्रहालय पाहायचं ठरवून स्टँडवर पोहोचलो.

दिंडी चालली चालली

ज्ञानदेव. श्री शारदेच्या गळ्यातला कंठमणी. त्यांचेच सहचर अधिकारी तुकाराम. दर आषाढात या दोघांच्या पालख्या पुण्यात यायच्या. तो एक दिवस एरव्हीचं व्यवहारी पुणं भक्तिरसात बुडून जायचं. ज्ञानेश्वर पादुका चौकात त्या थांबायच्या आणि त्या प्रचंड गर्दीत माझ्या माऊलीचा हात धरून मी माउलींच्या दर्शनाला जायची. त्यांचा प्रसाद म्हणून कपाळभर बुक्का लावून परतायची

तृण रानोमाळ पांगलेसे...

आधीच स्पष्ट केलेलं बरं, की मी रॅडिकल, पुरोगामी, विवेकवादी असलो तरी सश्रद्ध आहे. देव, नियंता या केवळ संकल्पना आहेत, हे माझं ठाम मत असलं, तरी पंढरपूरचा विठोबा आणि त्याच्या भक्तांच्या मांदियाळीवर माझी श्रद्धा आहे.

Syndicate content