इरोम शर्मिला नावाचे प्रश्नचिन्ह! - राजेश्‍वरी देशपांडे

नव्या सरकारच्या ‘आजादी के सत्तर साल’ साजरे करण्याच्या उत्साहाला गालबोट लावणारी गंभीर प्रश्नचिन्हे या वर्षीच्या स्वातंत्र्यदिनाच्या आगेमागे काश्मीरपासून मणिपूरपर्यंत आणि गुजरातमधील उनापासून तर उत्तर प्रदेशातील मुझफ्फरनगरपर्यंत सर्वत्र उगवली आहेत. त्यातलेच एक ठळक प्रश्नचिन्ह म्हणजे इरोम शर्मिला. तिचे जगावेगळे उपोषण आणि ते सोडतानाचे मुख्यमंत्री बनण्याचे स्वप्न पाहणारे तिचे (तितकेसे जगावेगळे नसणारे) राजकारण. यंदाच्या नऊ ऑगस्टच्या हुतात्मादिनाच्या मुहूर्तावर इरोम शर्मिला यांनी आपले सोळा वर्षांचे उपोषण सोडले आणि निवडणुकीच्या राजकारणात सहभागी होऊन अफ्स्पा (AFSPA) नावाच्या काळ्या कायद्याविषयीचा आपला निषेध सुरू ठेवण्याचे ठरवले.
इरोम शर्मिलाच्या या आकस्मिक निर्णयासंबंधीची चर्चा स्वातंत्र्योत्तर भारतातल्या लोकशाही राजकारणाविषयी आणि भारतातल्या राज्यसंस्थेच्या कामकाजाविषयीची काही गंभीर प्रश्नचिन्हे अधोरेखित करते. त्या प्रश्नांचा (पुन्हा एकदा) ऊहापोह करणारा लेख.